صورتى نيز دارند كه اختلافى در حروف آن است و چنين نويسند « 1 » : سخن دربارهء قلم صغد « 2 » شخص موثقى گفت : به شهر صغد رفتم كه در ناحيهء ماوراءالنهر و موسوم بصغد ايران بالا بود ، و پايتخت تركها شهر بزرگى است بنام قرنكت « 3 » و مردمش ثنويه و نصارى هستند و به زبان خود ثنويه را اهاركف مىنامند ، و اين است نمونهء خط آنان : سخن دربارهء سند « 4 » مردم آنجا زبانهاى مختلف ، و مذاهب مختلف ، و خطوط گوناگونى دارند : يكى از كسانى

--> ( 1 ) « ف » حروف صاد جيم الى آخر را كه برسم الخط عربى معمول نوشته شده جزء نمونه قلمداد كرده است درحالىكه ظاهرا چنين نبوده و مؤلف قصد نشان دادن حروف منانى و معادل آن را بحروف عربى داشته است . ( 2 ) صغد يا سغد بضم اول سرزمينى است در آسياى مركزى در پارسى باستان Suguda يا Sugda در اوستاى متأخر Sughdha ( كشور سغديان ) آمده . سغديان قومى از نژاد ايرانى تابع دولت پارس هخامنشى بودند و سرزمين آنان از جيحون ( آمودريا ) تا سيحون ( سير دريا ) امتداد داشته است . ( مقدمه برهان قاطع تصحيح آقاى دكتر معين ج 1 ص 17 ) . ( 3 ) قرنگت در فرهنگها ديده نشد ظاهرا مصحف ( كبوكت ) است كه جيهانى در كتاب خود به آن اشاره كرده است ( معجم البلدان ج 5 ص 312 ) . ( 4 ) سند در شمال غربى هندوستان و در كنار رودخانه‌يى به همين نام است و اكنون جزء پاكستان مىباشد ( برهان قاطع تصحيح دكتر معين ج 2 ص 1172 حاشيهء 9 و قاموس الاعلام تركى ) .